گرفته دور كرد تا قصبه ظاهر شود . و ميان دو حلقهء وسطى را كه در برابر پوست شق شده قرار دارد ببر و بعدا بدوز و گرد زرد بر آن پاش ! بايد هر دو لبهء پوست شق‌شده را پيچيد و به تنها دوخته شود ؛ بدون اينكه به كركره و آبشامه‌ها بخورد . اين است دستور شق كردن . اگر حدس زدى كه زردپيها ورمى يا آفتى دارند شق كردن را انجام مده ! اگر بيمار غش كرد و ترسيدى كه خفه شود فورا حقنهء قوى استعمال كن و رگ زير زبان و رگ پيشانى را بزن ! حجامت بر مهره‌ها و زير زنخ بگذار ، با تيغ زدن يا بدون تيغ زدن . اگر خفگى و بيهوشى از غرق شدن در آب است ، سرش را پايين نگه مىدارى تا آب فرو ريزد ، بعدا به وسيلهء دود خوش‌بوى قوى او را به هوش مىآرى . كسى كه تازه از خناق شديد رهايى يافته ، بايد خون‌گيرى شود و حقنه استعمال كند و چند روزى سوپ آرد نخود و شير يا آب گوشت كه نان در آن حل شده و زردهء تخم‌مرغ بخورد . و بدان ! كه هركسى درد گلو دارد - هر دردى باشد - بهتر آن است كه از سخن گفتن دورى جويد . فصل هفتم زبان كوچك و لوزتين گاهى مىشود كه نزله‌هايى روى دهد و به سبب آنها زبان كوچك و لوزتين آماس مىكنند و به حدى مىرسند كه نفس كشيدن دشوار مىشود و ممكن است كه زبان كوچك ورم نكند اما فروهلد . بايد با داروهاى خشك‌كننده و گيرنده ورم گرم و سرد را معالجه كرد ، و ممكن است احتياج به جراحى داشته باشد . معالجهء زبان كوچك و لوزتين به علاج خناق نزديك است ، بايد در مراحل اوليه داروهاى ماليدنى به وسيلهء پر استعمال كرد ، نه با انگشت كه انگشت اين نرمش و پاكى پر را ندارد و ممكن است درد را دشوارتر كند . اگر ورم بزرگ است و التهاب كم ، بايد داروهاى گس‌مزه استعمال كرد و اگر التهابى است ، داروهاى بسيار سردىبخش لازم است . از قبيل : آب تاج‌ريزى ، بزر گل ، برگ گل ، كه بزر و برگ گل بسيار فعالند و از آنها قوىتر : صمغ عربى ، كتيرا ، انزروت با بسپايك . و هم‌چنين گلنار دو جزء ، شب يمانى يك جزء ، با پارچهء حريرى بيخته شود . مازوج ساييده در سركه كه به وسيلهء پر بر آن مالند . آب انار ترش با گيرنده‌ها ، سنگ سادنه ( فروخيوس - نسخه ) ، سنگ « فروهبوس » ( فروخيوس - نسخه ) سوخته كه آن را « اخراطيوس » ( اخراطوس - نسخه ) گويند ، سنگ « افروجى » ، ( افروخى - نسخه ) تباشير ، گل مختوم ، گل ارمنى ، رب غوره ، ثمر شوكه مصريه ( خار مصرى ) ، شب يمانى ، بزر گل ، همه براى ماليدنى مفيدند . بخور وسيلهء ساقه‌هاى شبت براى ترنجيدگى دادن به زبان كوچك بسيار مفيد است . افشرهء انار شيرين كه با پوست كوبيده همراه يك‌ششم آن عسل غليظ ، از ماليدنيهاى مفيد است و بايد پيوسته بعد از غرغره‌هاى گيرنده ، با آب گرم غرغره كنند ، كه سختى را نرمى دهد و نمىگذارد كه از گيرنده‌ها سفت شود . اگر از داروهاى گيرنده سفتى و فشردگى و ترنجيدگى آزاردهنده روى داد ، بايد لعابها و صمغ